赤ちゃんが泣くが早いか母親が抱き上げた。
- Vừa khi em bé khóc, người mẹ đã bế lên.

赤ちゃんが泣くが早いか母親が抱き上げた。 meaning: Vừa em bé khóc xong thì mẹ đã bế lên.

Đây là cấu trúc ngữ pháp N1 diễn tả hành động này vừa xảy ra thì hành động khác đã diễn ra ngay lập tức, gần như đồng thời. Cấu trúc này mang ý nghĩa tương tự như ～とたんに, nhưng thường dùng trong văn viết và mang sắc thái trang trọng hơn. ⚫︎ Cấu trúc: V-る + が早いか/や否や ⚫︎ Ý nghĩa: Vừa...thì đã... ⚫︎ Lưu ý: * Hành động thứ hai thường là hành động xảy ra do ảnh hưởng trực tiếp của hành động thứ nhất. * Chủ ngữ của hai vế câu thường không giống nhau. * Không dùng để diễn tả những hành động trong quá khứ hoặc tương lai quá xa. * Có thể dùng trong văn nói nhưng ít phổ biến hơn. ⚫︎ Ví dụ: * ベルが鳴るが早いか、彼は席を立った。 - Chuông vừa reo lên, anh ta đã đứng dậy khỏi chỗ. * 試合が始まるが早いか、観客は歓声を上げ始めた。- Vừa trận đấu bắt đầu, khán giả đã bắt đầu hò reo.

Trong câu này, động từ được chia ở dạng thông thường (plain form) hoặc quá khứ (past form) trước khi kết hợp với cấu trúc ngữ pháp. ⚫︎ 泣く (nak-u) - khóc, chia ở dạng thông thường là 泣く. ⚫︎ 抱き上げる (dakiager-u) - bế lên, chia ở dạng quá khứ là 抱き上げた.

Trong câu này, các trợ từ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định vai trò của các từ trong câu và thể hiện mối quan hệ giữa các thành phần. ⚫︎ が: Trợ từ chủ ngữ (trong trường hợp này, chỉ ra chủ ngữ của mệnh đề 赤ちゃんが泣く). ⚫︎ が: Trợ từ nối hai mệnh đề, diễn tả mối quan hệ nguyên nhân – kết quả. ⚫︎ か: Trợ từ nghi vấn, kết hợp với 早い để tạo thành cấu trúc. ⚫︎ を: Trợ từ tân ngữ, chỉ ra tân ngữ trực tiếp của động từ 抱き上げる (tức là em bé).

Câu này có cấu trúc phức tạp, kết hợp hai mệnh đề với nhau bằng cấu trúc ngữ pháp N1. ⚫︎ Cấu trúc câu tổng thể: Mệnh đề 1 (赤ちゃんが泣く) + が早いか/や否や + Mệnh đề 2 (母親が抱き上げた). ⚫︎ Mệnh đề 1 đóng vai trò là nguyên nhân, và Mệnh đề 2 là kết quả.

Trong câu này, không có trợ động từ cụ thể nào được sử dụng, nhưng việc chia động từ ở thì quá khứ (抱き上げた) có thể được xem là một dạng của trợ động từ, giúp xác định thời điểm hành động xảy ra.