彼は漢字はおろかひらがなも読めません。
- Anh ấy đến hiragana còn không đọc được, nói gì đến kanji.

彼は漢字はおろかひらがなも読めません。 meaning: Anh ấy thậm chí không đọc được hiragana chứ đừng nói đến kanji.

* Đây là cấu trúc ngữ pháp dùng để diễn tả ý "chứ đừng nói đến..., ngay cả... cũng không". Nó biểu thị một mức độ cao hơn của sự phủ định hoặc sự thiếu sót. * Cấu trúc: Danh từ (hoặc cụm từ) + はおろか+ Danh từ (hoặc cụm từ) + も + Động từ/Tính từ (ở dạng phủ định) * Trong ví dụ: 漢字はおろかひらがなも読めません- Anh ấy thậm chí không đọc được hiragana chứ đừng nói đến kanji. * 漢字 (kanji - Hán tự) * ひらがな (hiragana - Hiragana) * 読めません (yomemasen - không thể đọc) * Ví dụ khác: * 私は英語はおろか、日本語も話せません。 (Watashi wa eigo wa oroka, nihongo mo hanasemasen.) - Tôi thậm chí không nói được tiếng Nhật chứ đừng nói đến tiếng Anh. * Lưu ý: おろか có thể thay thế bằng どころかvới ý nghĩa tương tự, nhưng どころか thường dùng trong văn nói hơn.

* Trợ từ も (mo) có nhiều chức năng, trong trường hợp này nó biểu thị sự "cũng", "ngay cả". * Nó nhấn mạnh sự bao gồm của một điều gì đó vào một tình huống. * Trong câu ví dụ: ひらがなも読めません - "Ngay cả hiragana cũng không đọc được". も bao gồm cả khả năng đọc hiragana vào sự việc không thể đọc. * Một số cách dùng khác của も: * Thay thế cho các trợ từ khác: ví dụ 彼も行きました (Kare mo ikimashita) - Anh ấy cũng đã đi. (thay thế cho trợ từ wa hoặc ga) * Kết hợp với các từ nghi vấn (dare, nani, doko...) để chỉ sự "tất cả", "cả" (đôi khi được hiểu là "cũng không"). * 誰もいませんでした (Dare mo imasen deshita) - Không có ai cả.

* Động từ ở dạng 読めません (yomemasen) là dạng phủ định của động từ 読む (yomu - đọc). * Quy tắc chia: * Bước 1: Chia động từ về thể ます (masu). Ví dụ: 読みます (yomimasu) * Bước 2: Thay ます (masu) bằng ません (masen). Ví dụ: 読みません (yomimasen) * Các thể khác của động từ đều có thể dùng để kết hợp với các cấu trúc ngữ pháp. * Ví dụ: * Thể て (te): 読んで (yonde - đọc và...) * Thể た (ta): 読んだ (yonda - đã đọc) * Thể ば (ba): 読めば (yomeba - nếu đọc) * Trong câu trên, 読めません được dùng để diễn tả việc "không thể đọc".

* Câu này có cấu trúc cơ bản của một câu tiếng Nhật: Chủ ngữ - Trợ từ - Vị ngữ. * Chủ ngữ: 彼 (kare - anh ấy) * Trợ từ: は (wa - chủ đề của câu) * Vị ngữ: 漢字はおろかひらがなも読めません (kanji wa oroka hiragana mo yomemasen - thậm chí không đọc được hiragana chứ đừng nói đến kanji) * Câu này sử dụng cấu trúc ～はおろか～(chứ đừng nói đến...), làm cho nghĩa câu trở nên nhấn mạnh hơn. * Thứ tự các thành phần trong câu có thể thay đổi để nhấn mạnh thành phần khác nhau, nhưng ý nghĩa tổng thể không thay đổi.

* Trong câu gốc, 読めません không chỉ là động từ 読む (yomu - đọc) đã được chia thể phủ định (không đọc được), mà nó còn bao hàm cả khả năng đọc. * 読める (yomeru) là dạng khả năng của động từ 読む. * Để tạo thể khả năng, người ta dùng động từ nhóm I bằng cách đổi âm cuối của cột い (i) thành âm của cột え (e) rồi thêm る (ru). Ví dụ: * 読む (yomu) → 読める (yomeru) * Động từ nhóm II: Thêm れる (reru) vào sau thân động từ. Ví dụ: * 食べる (taberu) → 食べられる (taberareru) * Động từ nhóm III: * する (suru) → できる (dekiru) * 来る (kuru) → 来られる (korareru) * Do đó, 読めません nghĩa là "không thể đọc".